24.11.2009

Uderz dz#@kę i oducz się bicia

Kobieta to przedmiot służący zaspokajaniu męskich rządz, a w wyglądających na drogie rzeczach, obwieszona złotem stanowi o wysokim statusie majątkowym swojego partnera. Oglądając cały dzień teledyski Snoop Dogga można w to prawie uwierzyć. Funkcjonujący w muzyce hip-hop zwulgaryzowany, seksualny obraz kobiet przekłada się na brak szacunku i szowinizm. Tego, że jest to skorelowane z przemocą (fizyczną, bądź psychiczną) nie trzeba nikogo przekonywać. Pytanie tylko jak przekonać młodych, wychowujących się na kulturze hip-hopu mężczyzn, że to, co oglądają na MTV ma się nijak do rzeczywistości i standardów życia społecznego.

Na pewno nie tak, jak to próbowała zrobić duńska organizacja Children exposed to Violence at Home przeprowadzająca kampanię „Hit the Bitch” („Uderz Dziwkę”). Kampania sprowadza się do krótkiej gry internetowej umieszczonej na stronie internetowej www.hitthebitch.dk * Można powiedzieć, że jest ona swoistym symulatorem przemocy domowej w młodzieżowej, hip-hopowej otoczce. Młoda, atrakcyjna dziewczyna, używając wulgarnego języka wprowadza odbiorcę w stan irytacji, gniewu lub frustracji. Upust emocjom można dać sobie uderzając dziewczynę. To nie pomaga! Dziewczyna w dalszym ciągu „prosi się o więcej”. Ma coraz więcej sińców, a z hardej dziewczyny zmienia się ofiarę przemocy. Wraz z zadawaniem kolejnych ciosów zwiększa się wskaźnik respektu z początkowego 100% pussy (cipka) do 100% gangsta. Kiedy to zostanie „osiągnięte” dziewczyna przewraca się na ziemię i płacze z bólu, gracz zostaje za to poinformowany, że jest 100% idiotą. Kadr ze szlochającą ofiarą trwa nadal, w tle słychać smutną muzyka i pojawiają się ikonki umożliwiające rozesłanie „wici” za pomocą Facebooka.

Szokujące. Tabu i standardy dobrego smaku zostały naruszone. Na kampanię posypała się lawina krytyki ze strony mediów, ekspertów i opinii publicznej. Drastyczna forma, wulgarny język, akcja przypominająca „zabawę w kata”, nieskuteczność, krótkowzroczność. Litanię krytyki wieńczy tytuł „The Worst Anti-Violence Campaign Ever” („Najgorsza kampania przeciw przemocy, jaka kiedykolwiek powstała”) nadany przez portal Jezebel.com.

Przecież kontrowersją karmią się media! – bronią nieliczni. Temat został poruszony przez media, o przemocy dowiedzieli się wszyscy. W dzisiejszych czasach, żeby dotrzeć do odbiorcy, szczególnie takiego jak młodzież trzeba pokazać coś, czego jeszcze nie było. O wiele brutalniejsze są filmy emitowane po godz. 21-ej.

Emocji, które dostarczyła ta kampania społeczna było naprawdę wiele. Nie opublikowano jak na razie danych dotyczących skuteczności kampanii w zmienianiu postaw młodych ludzi. Istnieje jednak kilka sensownych argumentów mogących prognozować, że nie okaże się efektywnościowym „gangsta” wśród reklam społecznych.

„Hit the Bitch” jest reklamą o nieradzeniu sobie z emocjami, frustracji, braku szacunku wobec kobiet, a także, jak sugeruje klimat gry, o kulturze hip-hopu. Trudno jednak sądzić, że na podstawie przekazu „jesteś 100% idiotą, pobiłeś kobietę, ona teraz płacze, weź się ogarnij” dokona się zmiany postawy. Tym bardziej, że jest ona głęboko zakorzeniona w kulturze, mentalności, wyznawanych wartościach. Dodatkowo trzeba zaznaczyć, że stosowanie przemocy w sytuacji frustracji to problem natury psychicznej. Często powiązany z zaburzeniami osobowości, niskim poziomem kontroli impulsów, alkoholizmem, czy brakiem podstawowych kompetencji społecznych. Jak zauważ, na łamach portalu Interaktywnie.com Norbert Maliszewski, wykładowca psychologii reklamy na Uniwersytecie Warszawskim: „Osoby, które reagują przemocą w sytuacji konfliktu, na ogół mają poczucie winy. Przekaz mija się więc z celem”.

Gracz zostaje pozostawiony z poczuciem winy, być może z obniżoną samooceną, jest poirytowany. Kampania nie uczy jak radzić sobie z emocjami, nie pokazuje konstruktywnych rozwiązań, nie ma w niej nic mówiącego o równym statusie mężczyzn i kobiet.

Autorzy kreacji wyraźnie dają do zrozumienia, które środowisko zdiagnozowali jako szczególnie narażone na stosowanie przemocy wobec kobiet i komu warto uświadomić, że kobieta nie jest suką. Jakkolwiek oceniać samą grę, to diagnoza wydaje się celna. Przedstawiciele różnych nauk społecznych zgodnie zwracają uwagę na negatywny wizerunek kobiety w muzyce hip-hop. Podczas gdy kampanie społeczne nie były dotąd adresowane do tej grupy bezpośrednio, organizatorzy „Hit the bitch” umieścili na Youtube.com, krótki spot utrzymany w konwencji promo hip-hopowej piosenki. Zachęca on do wejścia na stronę i pobicie irytującej „bitch”. Nie trafia jednak najwyraźniej do grupy docelowej - liczba wyświetleń to 150, z czego 10 to zasługa autora tego testu.
M.Świejkowski
-----------------------------
* Strona po kilku dniach funkcjonowania, ze względu na nadspodziewaną ilość wejść, a także krytyczne opinie z całego świata, została zablokowana dla użytkowników spoza Danii. Prezentowany film jest nagranym pokazem gry. (W internecie można znaleźć linki, po kliknięciu których na serwis "Hit the bitch" można się konspiracyjnie dostać.)
------------------------------